مرکز تخصصی آموزش قرآن کریم

آیه ها و نکته ها(سوره مبارکه مائده آیه 54)1:

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِى اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَفِرِينَ يُجَهِدُونَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَا ئِمٍ ذَ لِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ وَاللَّهُ وَسِعٌ عَلِيمٌ‏(سوره مبارکه مائده آیه 54)

ترجمه:

اى كسانى كه ایمان آورده ‏اید! هر كس از شما كه از دین خود برگردد (به خدا ضررى نمی‏زند، چون) خداوند در آینده قومى را خواهد آورد كه آنان را دوست دارد و آنان نیز خدا را دوست دارند. آنان نسبت به مؤمنان نرم و فروتن و در برابر كافران سرسخت و قاطعند، در راه خدا جهاد می‏كنند و از ملامت هیچ ملامت‏ كننده‏اى نمی‏هراسند. این فضل خداست كه به هر كه بخواهد (وشایسته ببیند) میدهد و خداوند وسعت‏ بخش بسیار داناست.

نکته ها:

در روایت است: چون این آیه نازل شد، پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله دست به شانه سلمان فارسى زد و فرمود: هموطنان تو مصداق این آیه‏اند. [115]
در آیات قبل، خطر سلطه كفار و منافقان مطرح بود، اینجا سخن از ارتداد است. شاید اشاره به این باشد كه نفاق و دوستى و رابطه با كفّار و پذیرش سلطه آنان، به ارتداد مى‏انجامد.
امام باقرعلیه السلام درباره‏ى «یحبّهم و یحبّونه» فرمود: مراد علىّ علیه السلام و شیعیان اویند. [116]
در روایات شیعه و سنّى آمده است كه پیامبر اسلام‏صلى الله علیه وآله در جنگ خیبر، پس از ناكامى فرماندهان در فتح قلعه‏هاى دشمن فرمود: به خدا سوگند فردا پرچم را به دست كسى مى‏دهم كه خدا و رسول او را دوست دارند، او هم، خدا و رسول را دوست دارد و پیروزى را به ارمغان مى‏آورد. آنگاه پرچم را به دست على علیه السلام داد. [117]


115) تفسیر نورالثقلین.
116) تفسیر فرات‏ كوفى، ص‏123.
117) احقاق‏ الحقّ، ج 3، ص 200.

پیام ها:

1- مؤمن باید به فكر عاقبت خود باشد، چه بسا مؤمنانى كه مرتدّ شوند. «یا ایها الّذین آمنوا مَن یرتدّ»
2- رهبر روشن ضمیر، باید احتمال ارتداد و برگشت پیروان خود را بدهد. «مَن یرتدّ منكم»
3- كفر یا ارتداد گروهى از مؤمنان، ضربه به راه خدا نمى‏زند. «فسوف یأتى اللّه…»
4- ارتداد، ثمره‏ى نداشتن معرفت و محبّت نسبت به دین و خداست. «یأتى اللّه بقوم یحبّهم و یحبّونه»
5 – خداوند، نیازى به ایمان ما ندارد. «فسوف یأتى اللّه»
6- در راه ایمان و شكستن سنّت‏ها و عادات جاهلى نباید از سرزنش‏ها و هوچی‏گرى‏ها و تبلیغات سوء دشمن ترسى داشت و تسلیم جوّ و محیط شد. «لا یخافون لومة لائم»
7- رفتار مسلمان، نرمش با برادران دینى و سرسختى در برابر دشمن است و هیچ یك از خشونت و نرمش، مطلق نیست. «اذلّة على المؤمنین أعزّة على الكافرین»
8 – فضل خدا تنها مال و مقام نیست، محبّت خدا و جهاد در راه او و قاطعیّت در دین هم از مظاهر لطف و فضل الهى است. «ذلك فضل اللَّه»
9- دوستى متقابل میان بنده و خدا، از كمالات بشر است. «یحبّهم و یحبّونه»
10- با نوید جایگزینى دیگران، جلو یأس و ترس را بگیرید. «من یرتدّ… فسوف یأتى… و لایخافون»
11- مؤمن واقعى كسى است كه هم عاشق و هم محبوب خدا باشد. «یحبّهم و یحبّونه»
12- كسى كه ایمان واقعى دارد، هرگز در برابر كافران احساس حقارت نمی‏كند. «اعزّة على الكافرین»
13- دلى كه از محبّت خدا خالى شد بیمار و وابسته به كفّار می‏شود، ولى دلى كه از مهر خدا پر است هرگز وابسته نمی‏شود. «فى قلوبهم مرض یسارعون فیهم… یحبّهم و یحبّونه… اعزّة على الكفارین»
14- اسلام رو به گسترش است، تنها به ریزش‏ها نگاه نكنیم به رویش‏ها نیز نگاه كنیم. «من یرتدّ… یأتى اللَّه»
15- پرچم اسلام را در آینده كسانى بدست خواهند گرفت كه عاشق خدا و مجاهد و با صلابت باشند. «یأتى اللَّه بقوم یحبّهم و یحبّونه… اعزّة على الكافرین یجاهدون فى سبیل اللّه»
16- جنگ روانى، در مؤمنین واقعى اثرى ندارد. «لا یخافون لومة لائم»
17- فضل خداوند، محدود نیست وبه هركس به قدر لیاقتش عالمانه عطا می‏كند. «واللَّه واسع علیم»
18- اگر خداوند به شخصى لطفى كرد، آگاهانه است. «واسع علیم»

منبع:تفسیر نور

علاج همه دردهای بشر قرآن است.